Poradnik wyboru odpowiedniego oleju silnikowego

Poradnik wyboru odpowiedniego oleju silnikowego

Stojąc przed zakupem nowego oleju do auta często zadajemy sobie pytanie, czy olej, który stosujemy jest dobry dla naszego silnika? A może kupić coś lepszego? Nie martwcie się, nie jesteście jedyni. Stara zasada mówi, że silnik zawsze powinien jeździć na jak najlepszym oleju. Tylko co to znaczy „najlepszy olej”. Jest bardzo wiele zależności, począwszy od konstrukcji silnika, jego kondycji, aż po klimat, w których przyjdzie nam użytkować auto, a co za tym idzie warunki, w jakich przyjdzie pracować silnikowi i znajdującemu się w nim olejowi. Tyle teorii, w praktyce jest jak zwykle trudniej.

Od początku

Na początku musimy przypomnieć kilka istotnych informacji, o których trzeba pamiętać i których należy przestrzegać. Po pierwsze nic, ale to nic nie zastąpi częstej czyt. regularnej wymiany oleju. Zaraz odezwą się głosy, że przecież producent zezwala na zmianę po 30 tys. km. Może i zezwala, co z tego, że oleje z formułą Longlife są droższe, a w dłuższej perspektywie silnik jest gorzej chroniony przez już de facto zużyty olej. Poza tym, czy naprawdę wierzycie, że wielkie koncerny zalecałyby rzadszą wymianę oleju i przez to ograniczałyby swoje wpływy ze sprzedaży olejów? Nie sądzę. Pamiętajcie, optymalny interwał pomiędzy wymianami to 10 – 12 000 km, a jeśli Wasze auto użytkowane jest także w trasie, wówczas możemy ten termin wydłużyć do 15 000 km.

Stosowany olej musi być w klasie lepkościowej określonej przez producenta. Większość z nas użytkuje auta na co dzień i do takich warunków zostały określone parametry, które musi posiadać zastosowany olej. Wyjątkiem od tej reguły jest oczywiście inne niż określone przez producenta użytkowanie auta, np. auta wykorzystywane w sporcie motorowym.

Kupując auto używane oczywiście możemy zapytać, jaki olej jest w silniku, jednak nie powienin to być dla nas wyznacznik tego, co powinniśmy zalać przy kolejnej wymianie. W takim wypadku stosujemy płukankę do silnika np. Liqui Moly, Millers czy Motul i lejemy najlepszy olej o klasie lepkościowej określonej przez producenta.

Mineralne, półsyntetyki i syntetyki

Od zarania dziejów znamy podział olejów na mineralne, półsyntetyczne i syntetyczne i wszystko byłoby w porządku pod warunkiem, że producenci olejów nie zaczęliby wprowadzać zmian, aby zwiększyć zyski i zmniejszyć koszty. Niestety, jakość olejów z roku na rok spada i bardzo często ten sam olej na przestrzeni lat potrafi zmienić swój skład, po to, aby obniżyć koszty produkcji.

Podział na mineralne, półsyntetyczne i syntetyczne powstał na podstawie baz olejowych wykorzystywanych przy produkcji danego typu oleju. Bazy olejowe dzielimy na 5 grup:
Grupa I – dziś już praktycznie niestosowane, głównie z uwagi na fakt, że mogą pracować w temperaturach 0 – 50°C,
Grupa II – posiadają właściwości podobne do olejów grupy I z tym, że zostały one poddane hydrokrakingowi, dzięki czemu są dużo bardziej odporne na utlenianie,
Grupa III – oleje poddawane kilkukrotnemu hydrokrakingowi, które posiadają wyższy wskaźnik lepkości (powyżej 120),
Grupa IV – PAO, czyli polialfaolefiny, bazy powstające wskutek syntetyzacji, wskaźnik lepkości powyżej 140, praktycznie w całości posiadają wiązania nasycone (do których nie może przyłączyć się żadna cząsteczka tlenu) i nie posiadają siarki,
Grupa V – w skrócie estry, czyli bazy stabilne temperaturowo, niestety są słabymi rozpuszczalnikami, dlatego aby wzbogacić je o dodatki należy dodać do nich bazę z innej grupy

Który olej wybrać?

Przyjęło się, że nowsze jednostki napędowe powinny jeździć na oleju syntetycznym, ale co to tak naprawdę olej syntetyczny i czym się różni o półsyntetycznego czy mineralnego? Generalnie, olejami w pełni syntetycznymi są takie, które posiadają baze olejową grupy IV (polialfaolefiny) lub V (estry). W dzisiejszych czasach producenci potrafią także określać mianem „full synthetic” bądź „synthetic technology” oleje, które jako bazę posiadają także oleje grupy III po hydrokrakingu. Aby mieć pewność co do zastosowanej bazy musimy spojrzeć w kartę charakterystyki konkretnego oleju lub szukać na własną rękę informacji np. w Internecie. W ostateczności nie mając informacji o zastosowanej bazie olejowej możemy posiłkować się klasą lepkości, która zawsze znajduje się w karcie charakterystyki, ale o tym nieco niżej.

No dobra, ale tak naprawdę dlaczego dążymy do tego, aby wlany do silnika olej był w 100% syntetyczny? Nie może być półsyntetyczny? Chodzi przede wszystkim o to, że oleje syntetyczne charakteryzują się wyższą stabilnością lepkości z racji użycia mniejszej ilości modyfikatorów koniecznych do uzyskania określonej klasy lepkości, które nie są trwałe. Oleje syntetyczne uzyskują większa pompowalność tzn. że zachowują się lepiej w ujemnych temperaturach, są wytrzymalsze w wysokich temperaturach, a także mają niższą parowalność (z czasem ubytki oleju są mniejsza ze względu na dłuższe trzymanie parametrów fabrycznych).

Skoro wiemy już tyle na temat olejów to dlaczego nadal nie wiemy, który wybrać? Tutaj z pomocą przychodzi nam sam producent, który udostępnia tzw. kartę charakterystyki. Jest to dokument, prawnie zatwierdzony, który posiada wiele istotnych informacji, dotyczących właściwości danego oleju. Nie wszyscy producenci podają wszystkie istotne informacje, jednak już po tych podstawowych jesteśmy w stanie dojść do pewnych wniosków.

Karta charakterystyki

Karta charakterystyki to z reguły kilkustronicowy dokument, w którym szczegółowo opisane są parametry fizyczno-chemiczne danego oleju. Nas jednak interesuje jedynie kilka zagadnień. Co takiego? Wyjaśniamy poniżej:

Baza
Jak wiemy skłąd naszego oleju to w 70-80%  baza, reszta to dodatki uszlachetniające. Bazy olejowe możemy podzielić na kilka kategorii, podobnie jak we wcześniejszym podziale:

  • I. MIN – baza mineralna uzyskiwana z rafinacji ropy naftowej,
  • II. HC (hydrocracking) – baza mineralna poddana hydrokrakingowi,
  • III. GTL (gas-to-liquid) – olej uzyskiwany z syntezy gazu ziemnego (tzw. technologia syntetyczna),
  • IV. PAO (polialfaolefiny) – w pełni syntetyczna baza olejowa,
  • V. EST (estry) – wszystkie pozostałe, nie sklasyfikowane w porzednich grupach


Lepkość kinetyczna
Generalnie im wyższa w danych temperaturach, tym lepiej. Producenci z reguły podają jej wartości dla temperatury 40°C i 100°C.

Indeks lepkości
Wartość, o której pisaliśmy wcześniej, na podstawie której możemy określić jakość zastosowanej bazy. W skrócie im wyższa wartość, tym lepiej, od 150 bardzo dobrze.

Temperatura płynięcia
Jest to temperatura, w której olej zachowuje swoją płynność. Im niższa tym lepiej.

TBN
Jest to liczba zasadowa, określająca zdolności neutralizacyjne kwaśnych osadów, która ma wpływ na zachowanie czystości silnika. Im wyższa tym lepiej, powyżej 10.0 bardzo dobrze.

Noack
Jest to wskaźnik odparowalności oleju silnikowego, którego zbyt niska wartość może być odpowiedzialna za zwiększoną konsumpcję oleju przez silnik. Im niższa tym lepiej, poniżej 8% bardzo dobrze.

HTHS
Lepkość wysokotemperaturowa. Im wyższa, tym lepiej, powyżej 4.0 mPa/s bardzo dobrze.

Na koniec małe porównanie popularnych olejów o różnych klasach lepkości. Zaskoczeni? Będziecie jeszcze bardziej, jeśli stworzycie takie porównanie dla olejów, które rozważacie kupić i zalać do swojego silnika.

Mobil 1 New life 0W40

Shell Helix Ultra 5W40

Motul 300V 10W40

Baza olejowa

Syntetyczny (PAO + GTL)

Półsyntetyczny (GTL)

Półsyntetyczny (EST + GTL)

Lepkość kinematyczna w 100°C

13,5

13,1

14

Lepkość kinematyczna w 40°C

75

79,1

89,5

Indeks lepkości

185

168

161

Temperatura płynięcia

-48°C

-45°C

-36°C

Liczba zasadowa

11,8

11,7

11,7

Noack

8,20%

6,80%

8,40%

HTHS

3,8

3,7

4,2



Jeśli staniecie ponownie przed wyborem najlepszego oleju do Waszego silnika, poszukajcie i porównajcie podane wyżej wartości. W wielu przypadkach od razu wyklaruje Wam się pewien obraz, w który olej warto zainwestować, a za którym stoi głównie marketing.

Oczywiście doboru odpowiedniego oleju nie można powierzyć jedynie liczbom, jest zbyt wiele zależności, od których zależy jak dany olej będzie sprawował się w danym silniku, jednak porównanie podstawowych wartości z karty charakterystyki powie nam dużo więcej niż informacje widoczne jedynie na opakowaniu.

Zostaw komentarz

* Imie:
* E-mail: (Not Published)
   Strona www: (Site url withhttp://)
* Komentarz: